محسن فرجي: ادبيات اينترنتي با وبلاگ نويسي ادبي فرق دارد
محسن فرجي، نويسنده و روزنامهنگار، با متفاوت خواندن ادبيات اينترني از وبلاگنويسي ادبي، ادبيات اينترني را نوعي از ادبيات دانست كه تنها در فضاي اينترنت و با استفاده از قابليتهاي آن امكان انتشار داشته باشد.
محسن فرجي در گفتگو با خبرنگار شهر درباره آنچه امروزه با عنوان ادبيات اينتترني شناخته ميشود، گفت: به نظر من شعرها و داستان هايي كه در فضاي مجازي منتشر ميشوند،ارتباطي به ادبيات اينترنتي ندارند؛ منظور از ادبيات اينترنتي، ادبياتي است كه امكان عرضه در فضاهاي ديگر را نداشته باشد، متوني كه عينا قابل انتقال بر روي كاغذ هستند، در حوزه ادبيات اينترنتي جاي نميگيرند.
فرجي در خصوص آنچه ادبيات اينترنتي خوانده ميشود، گفت: در ادبيات جهان نمونههايي ديده ميشود كه كاملا با تعريف ادبيات اينترني انطباق دارند؛ مثلا شما حين خواندن داستان يا رماني، با كليك كردن بر روي يك واژه يا يك آيكون، با چند تابلوي نقاشي روبرو ميشويد، يا با يك قطعه فيلم كوتاه، يا مثلا با يك فايل صوتي روبرو ميشويد. چنين امكاني تنها در فضاي وب براي يك نويسنده وجود دارد؛ نمونه ديگري كه ميتوان آن را در حوزه ادبيات اينترنتي دانست، هنگامي است كه نويسندهاي براي رمان نيمهكاره خود فراخوان نوشتن ميدهد، چنين اتفاقي به شيوههاي متعارف مكتوب كردن، گستره چنداني نخواهد داشت، اما در فضاي مجازي ميتوان رماني را با چندين نويسنده كه واقعا شريك نويسنده اصلي محسوب ميشوند و با چندين پايانبندي در اختيار خوانندگان قرار داد. اين استفاده از ابزار و قابليتهاي اينترنت است كه ادبيات اينترني را شكل ميدهد.
فرجي در پاسخ به اين سوال كه چرا نقد ادبي و حلقههاي ادبي بيش از آن كه در فضاي واقعي شكل بگيرند و بپايند، در فضاي مجازي موفق عمل ميكنند، گفت: اين بيشتر به فرهنگ شرقي ما باز ميگردد، ما معمولا در محافل رسمي و ديدارهاي حضوري نميتوانيم تمام نظريات و آراي خودمان را بيان كنيم. ولي در فضاي مجازي بدون رودربايستي وارد نقد جدي ميشويم، ضمن اين كه فضاي اينترنتي امكان مخفي ماندن منتقدان را نيز فراهم ميكند و از آن جا كه ما اصولا نقدپذير نيستيم، منتقدان مخفي اينترنتي از آسيبهاي موجود در فضاي نقد نيز در امان ميمانند. كسي كه در اينترنت نقد ميكند، كمتر مورد انتقاد قرار ميگيرد.
محسن فرجي درباره تاثير وبلاگ نويسي ادبي بر انتشار كتاب و احتمال كاهش مخاطبان كتاب سنتي گفت: وقتي عكاسي اختراع شد، عدهاي از مرگ نقاشي سخن گفتند، وقتي سينما اختراع شد، از مرگ عكاسي سخن گفتند؛ حتي وقتي سينماي ديجيتال به وجود آمد، سخن از نابودي پرده سينما بود، اما هيچ كدام از اين اتفاقات روي نداد. نگاهي به تاريخ رسانهها نشان ميدهد كه هيچ نوع رسانهاي جاي رسانه ديگر را تنگ نميكند. رسانهها همه متمم و مكمل هم هستند و همگي به ارتقاي آنچه فرهنگ ميناميم ، كمك مي كنند.همانطور كه رواج رسانههاي ديجيتال، رسانههاي كاغذي را از ميدان به در نبردند، وبلاگنويسي ادبي هم لطمهاي به ادبيات مكتوب سنتي وارد نخواهد كرد و نه تنعها مانع رشد آن نخواهد شد، بلكه حتي مخاطبان را برقراري ارتباط با اين نيز تشويق ميكنند. تاريخ انديشه بشري اساسا با كتابت شكل ميگيرد و تا زماني كه انسان ميانديشد، كتابت هم جايگاه و منزلت خود را حفظ خواهد كرد.
فرجي در خاتمه درباره وضعيت وبلاگنويسي ادبي در ايران گفت: در اين باره نميتوان پاسخ قطعي داد؛ از وبلاگهاي خيلي سطحي گرفته تا وبلاگهاي جريانساز دراين حوزه فعاليت ميكنند. اين فعاليت نه تنها در حوزه ادبيات، بلكه در حوزه خبررساني ادبي و پرداختن به اتفاقات ادبي و حواشي ادبيات نيز وجود دارد و بسيار هم موفق عمل ميكند، در اين زمينه وبلاگهاي ما حتي از روزنامهها هم پيشي گرفتهاند و در حوزه اطلاعرساني پرشتابتر عمل ميكنند.
|
+|
نوشته شده در سه شنبه بیست و دوم خرداد 1386ساعت 16:36  توسط محسن فرجی
|