دوست نادیده ی عزیز،فريدون سليماني، لطف كرده و مطلب كافه شاعري من را كه اين دوشنبه در اعتماد ملي چاپ شد، در وبلاگش گذاشته است.چون اين هفته، مطلب روي سايت روزنامه نيامده بود، با سه روز تاخير و  از روي وبلاگ سليماني، در اين جا مي گذارمش:

دلتنــگی هـای پــرنـده ای شـــاد

 

 

پرنده ای در گلویش داشت ، شاد و آواز خوان و رها . اما احساس می کردم که اگر فاصله ها را از میان بردارم و از تهران تا محمود آباد قزوین بروم ، می بینم که جمشید شمسی پور خشتاونی ، همان پرنده شاد را در گلویش دارد ، ولی در گوشه چشمانش ، اشک اندوه می لرزد و اگر اینگونه هم باشد ، حق هم دارد ؛ آخر هفت کتاب شعر آماده دارد ، از سال ها پیش ، اما ناشری نمی یابد که خریدار شعر خوب باشد .

حالا باید 14 سال از آن روزها گذشته باشد که چند بار با یوسف علیخانی به دیدار جمشید شمسی پور در هلال احمر قزوین ـ محل کارش ـ رفتیم . آن روزها چنان پرنده اش شاد و مهربان بود که می شد در حواشی آوازهای خوشش ، جانی تازه گرفت . همان سال بود ، یعنی سال 73 که کتاب « مسله روخون » (ماسوله رودخان) از شمسی پور درآمد . اما دیگر باقی کارهایش پشت سد آهنین ناشران ماندند و در نیامدند . «مسله روخون » مجموعه ای از شعر های شمسی پور بود به زبان تالشی ، همراه با ترجمه فارسی آنها و آوانگاری . کتاب را انتشارات «گیلکان» درآورده بود و روی جلدش عکسی از ماسوله بود؛ همان ماسوله ای که شمسی پور در این کتاب برایش سروده بود :

 « ماسوله / با توام / ای کوه بلند / ای رودخان / چشم گیلان / زبان شیرین تالشانم / پله به پله آمده ام / بر پشت بامت / نمی دانم بر بام خانه ای / یا مغازه ای / دست هایم را گره کرده ام / اندوه وار / حرف های دلم را بیرون می ریزم / می شنوی ؟ »

آن سال ها گذشت و دیگر دیداری با شمسی پور میسر نشد ، اما علیخانی هر از گاهی که به قزوین می رفت ، به ملاقات او هم می رفت و بعد ، از تنهایی های بزرگ شمسی پور حکایت ها می گفت . چندین بار هم پای شمسی پور و شعرهای تالشی اش را در فضای مجازی کشاند ، اما شاعران و ناشران خفته ، ندیدند یا نخواستند که ببینند .

شمسی پور که کتاب هایش را چاپ نشده می دید ، روی آورد به نشریات . اگر چه پیش از آن هم با رسانه های کاغذی بیگانه نبود ، او شعرهایی که در سال 1355 به این سو گفته بود ، در سال های 1363 تا 1365 در روزنامه اطلاعات منتشر می کرد ، در صفحه ای که دوشنبه ها چاپ می شد و به ادبیات قوم های ایرانی اختصاص داشت ، ولی بعد از چاپ «مسله روخون » انتشار شعرهای شمسی پور در نشریات محلی گیلان و قزوین شتاب بیشتری به خود گرفت . او تمام این سال ها جزو رواج دهندگان و حامیان اصلی شعری بود که «هسا شعر » نام گرفت ؛ شعری که توسط رحیم چراغی ، محمد بشرا و محمد فارسی شکل گرفت و اولین نمونه هایش توسط شاعران گیلانی به زبان گیلکی سروده شد . بعد هم شاعران مازندرانی به زبان طبری ، «هساشعر» گفتند و جمشید شمسی پور هم مهمترین گوینده «هسا شعر» به زبان تالشی شد.

« هسا شعر» که شباهت هایی هم با «هایکو» دارد (و شمسی پور برخلاف نظر عده ای از اهالی شعر ، این دو را یکسان نمی داند ) شعری است بسیار کوتاه که به جرقه ای می ماند . نشریه «گیله وا» ارگان اصلی اینگونه شعرها بوده و هست و شمسی پور هم تعدادی از هساشعرهایش را در همین مجله منتشر کرده است . او مجموعه ای از هسا شعرهای خود را به اسم «رقص غنچه » آماده چاپ کرده است ، اما همچنان ناشر مناسبی برای آن نمی یابد . خودش می گوید : ناشر فراوان است ، ولی می خواهم ناشری کتاب را در بیاورد که پخش قوی داشته باشد و بعد از انتشار کتاب روی دستم نماند .

البته سال گذشته ، 36 هسا شعر از شمسی پور در جلد ششم از مجموعه «گیلان نامه » که توسط نشر «گیلکان » منتشر می شود چاپ شد . این اتفاق خوبی بود ، اما در زمانه ای که بسیاری از مخاطبان شعر ، جذب هایکو شده اند و حتی به اشتباه ، نام شعرهای کوتاه خود را هایکو می گذارند ، شناخت و رواج هسا شعر و گونه های بومی دیگر ، می تواند کمی هم راه صحیح را نشان بدهد .

از جمشید شمسی پور خشتاونی دور افتادیم . او به سال 1337 در روستای خشکنودهان از توابع شهرستان فومن به دنیا آمده است . بخشی از نوجوانی و جوانی اش را در شهرک کتالم رامسر گذرانده و از سال 1363 به قزوین آمده است . دو پسر دارد ، یک کتاب چاپ شده و چندین و چند کتاب چاپ نشده ، از هسا شعر تا شعر نیمایی و کلاسیک .

اما تا فرصت این مطلب تمام نشده ، با ترجمه چند هسا شعر کامتان را شیرین کنید ، حتی اگر پرنده نشسته در گلوی شاعرش ، این روزها غمگین باشد :

« مادرجان ، مادر/ ته مانده خجالتت را قربان / کنار پدر/ که قاب گرفته ایستاده است .»

 و

 « با عبور از شیار تنگ / روییده شده در دل سنگ / گل / بهار را به نام می آوازد ! »

 و

« با کلاف / کلاف پشم / میل خورده ، رج به رج / مادر / حوصله می بافد!»

و

گیره به گیره / رخت است / چشم اشک و کف در تشت / گیسوان سیاه مادر / سفید می شود .»